۰۳ خرداد ۱۳۹۶   ۰۵:۵۰    
 
 
 
 
تبلیغات
 
تبلیغات در روزهای بروجرد
 
خبر ساز RSS
نگاهی به تلاش های مطبوعاتی در بروجرد از آغاز تا کودتای 28 مرداد 1332
محمد گودرزی (دبیر تاریخ دبیرستانهای بروجرد) farhikhte5000.jpg
پیش درآمد :

 (بخش نخست) ماشین چاپ در سالهای میانی قرن 15 میلادی اختراع شد. هر چند بیش از یکصد و پنجاه سال گذشت تا نخستین روزنامه ها به شکلی نزدیک به امروزی به وجود آمد اما این رسانة جدید، بسیار زودتر از آن چه انتظار می‌رفت فراگیر شد و به صورت یک نیاز همگانی برای انسان متمدن در «عصر جدید» درآمد، به گونه ای که تا سال 1789 م ، یعنی سال وقوع انقلاب کبیر فرانسه، در لندن 205 و در پاریس 169 عنوان نشریه گوناگون منتشر می شد که اندیشه های جدید را می پراکندند.

  ایرانیان با تأخیری بیش از یکصد سال، در عصر صفوی با ماشین چاپ آشنا شدند. یک کشیش ارمنی به نام خاچاطور گساراتی ماشین چاپی به اصفهان آورد و ترجمة ارمنیِ «کتاب مقدس» را با آن چاپ کرد. اما دستگاه چاپ، مورد پسند ایرانیان قرار نگرفت. در دیدة زیبا پرست ایرانی، حروف زُمختِ چاپ هرگز نمی توانست جانشینی برای خطوط زرنگار و خیال برانگیز خوش نویسان بزرگی چون علیرضا عباسی، میر عماد قزوینی و درویش عبدالمجید طالقانی باشد! از این رو استفاده از ماشین چاپ در ایران به حدود دو قرن بعد وانهاده شد. در دورة محمد شاه قاجار، میرزا صالح شیرازی، از دانشجویان اعزامی به اروپا،  با استفاده از شیوة جدید چاپ، موسوم به «چاپ سنگی» نخستین روزنامة فارسی زبان را در ایران منتشر ساخت.

  با این وصف، هر چند از اختراع ماشین چاپِ و تولد «صنعت نشر» بیش از 550 سال می گذرد، اما عمر این صنعت و به تبع آن فعالیت های مطبوعاتی در ایران به دویست سال هم نمی رسد. جالب آن است که در بیشتر این مدتِ کمتر از دویست سال، به سبب خویِ افسار گسیختة حاکمان بیدادگر و متحجر، ماجراهایی سخت تلخ و غم بار بر جماعت اهل قلم رفته و صفحات زندگی روزنامه نویسان و خبرنگاران چنان به خون آغشته گشته که در شرح آن باید این سخن عین القضات همدانی را تکرار کرد که « این قصه را اَلَم باید که از قلم هیچ ناید».

  هرگاه به خاطر بیاوریم که «شناخت» درست و به دور از تعصب «گذشته»، کلید فهم توانایی هایی کنونی است و تدوین واقع بینانه و اجرای درست برنامه های آینده در گِرو چنین شناختی ممکن است، تلاش برای «شناخت گذشته» امری اجتناب ناپذیر می نماید ... این مقاله، که نگاهی بسیار کوتاه به گذشتة مطبوعاتی بروجرد از ابتدا تا کودتای 28 مرداد 1332 دارد در راستای چنین شناختی تنظیم شده و اینک به یاد خبرنگار شهید محمود صارمی و به مناسبت روز خبرنگار تقدیم می گردد.

  روزنامه ی مشهور میرزا صالح شیرازی موسوم به «کاغذ اخبار» در مجموع ، بیش از چند شماره، آن هم به شکل نامنظم و با فاصله ی زمانیِ طولانی منتشر نشد. از این رو قدیم ترین پیوند میان واژه «روزنامه» با «بروجرد» را باید در اوراق هفته نامه «وقایع اتفاقیه» جستجو کرد، که در واقع نقطة آغازی بر فعالیت روزنامه نگاریِ پایدار در ایران بشمار می رود. در یک گزارش جالب و خواندنیِ این نشریة رسمی و دولتی ، به تاریخ 12 شعبان 1267 ه ق که ظاهراً اولین گزارش در نوع خود می باشد، آمده است:

 «در روزنامه بروجرد نوشته بودند كه در آنجا نهايت امنيّت و فراواني و ارزاني است و از روزي كه م‍ژده تشريف آوردن اعليحضرت پادشاهي[ناصرالدین شاه] به بروجرد رسيده است، كارگزاران ديواني آنجا در تعمير عمارت باغِ شاه به جهت ورود موكب همايون در كارند و سعي و اهتمام در تقديم خدمات دارند كه رو سفيدي به جهت خود حاصل نمايند» .

در گزارشی دیگر که به تاریخ 17 شؤال 1270 ه ق منتشر شده ، آمده است:

«از قراري كه در روزنامة این ولایت[بروجرد] نوشته اند، امسال به جهت کمی باران، محصول دیمیِ سیلاخور علیا و سفلی بالمرّه تمام شده، اغلب از دهات که زراعت دیمی داشتند به سبب عمل نیامدنِ حاصل، متفرق شده اند، که قوه و بضاعت شخم و تخم پاشی سال آینده را نداشتند».

  بر اساس یک سند معتبر، در سال 1284 ه ق، در بروجرد 14 نفر روزنامه ی رسمی دولتی را به شکل مرتب خریداری می کرده اند. نکته جالب آن است که شمار خریداران این روزنامه در اراک 12 نفر، ملایر و تویسرکان 10نفر، همدان 12نفر،  نهاوند 5نفر، قم و نطنز 7 نفر، سمنان و دامغان 3 نفر و کرمان 8 نفر  بوده است .


آخرين بروز رساني ( ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۱ )

نظرات  

 
0 # محسن چهارشنبه, 09 مرداد 1392 ساعت 19:45
با تشکر از آقای گودرزی ومطلب با اهمیت وی آیا منظور از روزنامه ای که میرزاصالح ازبروجرد نام برده گزادش های دولتی نبوده است اگرروزنامه درآن دوره چاپ شده چه خوب است نمونه هایی ازآن اسکن شده مردم ببینند.
جواب | جواب با نقل قول | نقل قول
 

افزودن نظر

نام *:
نظر:
کد امنیتی:
بازخوانی عکس
کد امنیتی
 
 
 
صفحه اول | درباره‌ی ما | منوی یالا
تمامی حقوق برای نشریه روزهای بروجرد محفوظ می باشد.      استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
پایگاه خبری «روزهای بروجرد» دارای مجوز انتشار از  وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی ایران است 
Powered by VCD Co.